Facebook: Büyük başın derdi de büyük olur

Facebook: Büyük başın derdi de büyük olur
: NTV - Teknoloji Haber Tarihi: Aralık 06, 2018 Görünüm: 53

Facebook: Büyük başın derdi de büyük olur

Facebook... Facebook... Facebook... İçi seni dışı beni yakar! 

Yurt odasında başlayan masum bir arkadaş topluluğu fikri günümüzün en çok tartışılan şirketlerinden birine dönüşmüş durumda. 

Yüzlerce milyar dolarlık piyasa değeri, milyarlarca insanın verisi...
Gelinen noktada haftada birkaç Facebook manşeti ve her bir adımı tartışma konusu olan güncellemeler, geliştirmeler.

Kısaca Facebook nedir?

İnsanların başkalarıyla iletişim kurmasını ve bilgi alışverişi yapmasını amaçlayan bir sosyal ağ. Şubat 2004’te Harvard Üniversitesi’nde Mark Zuckerberg liderliğinde kuruldu. İlk adımda sadece Harvard Üniversitesi’ne açık olan ağ zamanla dünyaya açıldı ve günümüzün en büyük teknoloji şirketlerinden biri konumuna geldi.

Yıllardır gördüklerimiz, Facebook’ta adım adım yayına alınan geliştirmeler ve izlenen yol, İngiltere’nin yayınladığı e-postalarla birlikte adeta şekle büründü.

İngiltere’nin resmi yollardan yayınladığı yüzlerce sayfalık Facebook’un özel ve gizli yazışmalarına buradan ulaşabilirsiniz (İngilizce): https://www.parliament.uk/documents/commons-committees/culture-media-and-sport/Note-by-Chair-and-selected-documents-ordered-from-Six4Three.pdf

Yüzlerce sayfalık bir kısmı gizli ibaresi taşıyan yazışmalardan kısaca anlaşılanlar:

  • Facebook bir ürün değil. Ürün bizleriz. Yani kendi verileri üzerinde kontrol sahibi olması beklenen kullanıcılar. (Bu arada verilerinizin Facebook’ta olması için kullanıcısı olmanıza gerek yok)
  • Facebook’un rekabette ya da kendisine tehdit gördüğü şirketler ya da girişimler karşısındaki acımasızlığı. Facebook adeta Pac-Man gibi önüne çıkanı yutuyor, yutamazsa da satın alıyor.

Zuckerberg ve bir kısmıyla bağı kopmak zorunda kalan dönem arkadaşlarının ana fikri insanları bir araya getirmekti. Gelinen nokta ise çok başka.

  • Seçim dönemlerinde farklı ülkelerde yaşanan yanlış bilgilendirmeler
  • Manipülasyona varan reklam yayma modelleri
  • Bir türlü önlenemeyen yalan içerik yayımları
  • Dönem dönem çalınan/hacklenen kişisel veriler
  • Kişilerin kendi verileri üzerinde yeteri kadar kontrol sahibi olamayışı
  • Kişilerden habersiz dağılan özel bilgiler
  • Özellikle gençler üzerinde oluşturduğu psikolojik rahatsızlıklar
  • Cambridge Analytica skandalı ve daha birçok veri manipülasyonu başlığı

“DÜNYA İÇİN İYİ OLAN FACEBOOK İÇİN İYİ OLMAK ZORUNDA DEĞİL”

İngiltere’nin yayınladığı yüzlerce sayfalık “özel” yazışmalarda, Facebook kurucusu ve CEO’su Mark Zuckerberg’in bir ifadesi kısaca birçok şeyi özetleyen nitelikte: “Dünya için iyi olan Facebook için iyi olmak zorunda değil.”

Yazışmalardan dikkat çeken diğer konuları şu şekilde not düşebiliriz:

  • Facebook kendine rakip ya da tehdit olarak gördüğü firmalara data kısıtlaması getirmiş
  • 2013’te bir Facebook yöneticisi Twitter’ın Vine’ı duyurmasını ve Vine’ın özelliklerini anlatmış. Bu yazışmada “bir itirazı olan yoksa Vine’a sağlanan arkadaşlarını bulma özelliğini ve veri akışının keseceğim” demiş. Zuckerberg’in yanıtı kısa ve net: Hemen. Ve malum Vine hayatına devam edemedi ve Twitter tarafından kapatıldı.
  • Facebook 2015’te kullanıcılardan izin almadan Android tabanlı işletim sistemleri üzerinden telefon takibi ve sms kontrolü için çaba göstermiş. Bu tip iddialara Facebook’tan gelen yanıt çoğunlukla, kullanıcı deneyimini artırmak şeklinde.
  • 2015’te Facebook uygulamaların kullandığı verilere kısıt getirmesine rağmen “beyaz liste” adı altında birkaç firma ile geniş veri işbirliğini devam ettirmiş: Airbnb, Netflix ve Lfyt yazışmalarda adı geçenler.
  • En çarpıcı olan ifadelerden biri ise şu şekilde. Bir yazışmada Facebook’un kamuya etkisi ve yol haritası tartışılırken Zuckerberg şöyle yazıyor: “Facebook’un hedefi ile kullanıcıların ve kamunun hedefi her zaman aynı çizgide olamayabilir. Bazı durumlar dünya için iyi olabilir ama bu Facebook için iyi oldukları anlamını taşımıyor.”

YÜZLERCE MİLYAR DOLAR DEĞERİ VE BİR O KADAR DA DERDİ VAR

Geçen Temmuz’da piyasa değeri 600 milyar doların üzerine kadar çıkan Facebook, sadece İngiltere tarafından değil daha birçok ülke tarafından ciddi baskı altında. Başta İngiltere olmak üzere birçok hükümet Facebook’un yönetim kurulu başkanı Mark Zuckerberg’in ülkelerinde ifade vermesini istiyor.

Facebook ve ilgili sıcak haberler peş peşe gelse de Zuckerberg kadar manşetleri süsleyen bir diğer isim de Facebook’ın operasyonlarından sorumlu başkanı yani COO’su Sheryl Sandberg. Kendisi Facebook’ta Zuckerberg’den sonraki en kuvvetli kişi olmakla birlikte firmanın “satış, pazarlama, iş geliştirme, insan kaynakları, kamu politikası ve iletişim alanlarından sorumlu olan kişi.

Her ne kadar Zuckerberg her fırsatta kendisine olan güvenini tekrarlasa da yaşanan skandalların odak noktasında Sandberg de bulunuyor. Şimdilik Sandberg Zuckerberg’e Zuckerberg de Sandberg’e kalkan görevi görüyor.

Facebook’tan istenilen ve şirkete uygulanan baskıların bir kısmı şu başlıklarla özetlenebilir:

  • Zararlı içeriğin kaynağının tespit edilmesinin sağlanması
  • İçerik kontrolünün sağlanması
  • Çevrimiçi kullanıcı güvenliği
  • Yalan haberlerin ve yayılmasının önlenebilmesi
  • Ve hepsinden önemlisi kişisel verilerin güvenliği ile kontrolü

BİR DEVE DÖNÜŞEN FACEBOOK’U BUGÜN NASIL TARİF EDEBİLİRİZ?

Facebook ilk etapta bir sosyal ağ, arkadaşları bir araya getiren bir platform olarak değerlendirildi. Ardından hedeflemeler ile “doğru” kullanıcı ile reklam birleştiren bir reklam platformuna dönüştü. Sonra kendi teknolojisini üreten, internet dağıtmak için insansız hava aracı uçuran, yapay gerçeklik firmaları satın alan, yapay zekâ temelli bir teknoloji şirketi oldu. Bugün gelinen noktada Facebook bir sosyal ağ ya da reklam modeline dayalı iş planı ile gelir elde eden bir şirket olmaktan çıktı, milyarlarca kullanıcının verisini kontrol altında tutan, yönlendiren ve kendi ekosistemini yöneten çok yönlü bir şirkete dönüştü.

Kısaca Facebook ailesi:

  • ABD içinde 10’un üzerinde ve ABD dışında 40’ın üzerinde şehirde ofisi var.
  • Bu ofisler arasında Türkiye’den bir şehir henüz yok.
  • 15 farklı şehirde veri depolama ve işleme merkezi var.
  • 30 Eylül 2018’de açıklanan verilere göre, 33 bin 606 çalışanı var.
  • Günlük aktif kullanıcı sayısı 1.5 milyar kişi.
  • Aylık aktif kullanıcı sayısı 2.2 milyar kişi.
  • Avrupa’dan 300 milyondan fazla kişi Facebook’ta aktif.
  • Bu rakam Türkiye’de 43 milyon kişi.
  • Facebook kullanımında Türkiye ilk 10’da.
  • 5 saniyede bir yeni profil oluşturuluyor.
  • 100 milyona yakın sahte hesap olduğu tahmin ediliyor.
  • Bir kullanıcının Facebook’ta geçirdiği süre ortalama 20 dakika
  • Facebook’un sahibi olduğu WhatsApp’ın aylık aktif kullanıcı sayısı 1.5 milyar kişi.
  • En popüler mesajlaşma uygulamalarında ikinci sırada yer alan ve gene Facebook’un sahibi olduğu Messenger’ın aylık aktif kullanıcı sayısı 1.3 milyar kişi.
  • Gene Facebook’un olan Instagram’ın aylık aktif kullanıcısı 1 milyarın üzerinde.
  • Türkiye’de aktif İnstagram kullanıcısı 37 milyon kişi.
  • Instagram kullanımında Türkiye ilk 5’te.

İngiltere’nin resmi yollardan yayınladığı yüzlerce sayfalık Facebook’un özel ve gizli yazışmalarına buradan ulaşabilirsiniz (İngilizce): https://www.parliament.uk/documents/commons-committees/culture-media-and-sport/Note-by-Chair-and-selected-documents-ordered-from-Six4Three.pdf

FACEBOOK'UN ENGELLEDİĞİ HESAPLAR

Haberin Devamı İçin Tıklayınız NTV - Teknoloji
  İletişim
  newsGO.net
Mail: bilgi@newsgo.net
Her Gün: 9:30 - 19:30

  Bizi Takip Edin
Site Haritası
Harita İçin Tıklayınız
  newsGO.net Hakkında

NewsGO.Net'te yayınlanan haberler, Türk yazılı basınında yer alan haberlerdir. Yayıncı kuruluş ve-veya haberde yer alan kişi(ler) istediği takdirde haber silinebilir. NewsGO.Net'te yayınlanan haberlerden, haberin "çekildiği" (RSS) kuruluş sorumludur. NewsGO.Net'de yayınlanan haberlerin kaynağı ilgili haberin altında yer almaktadır.